Ruitertraining

Groepslessen: dinsdag 19.30-20.30 en 20.30-21.30 Gymzaal Zanddijk-Veere, Frans Naereboutstraat 1

FLEXCHAIR ruitertraining: individueel of met tweetal op afspraak in fysiotherapiepraktijk (http://netwerkflexchairruitertrainers.nl/)

Core-stabilitytraining: individueel of met tweetal op afspraak in fysiotherapiepraktijk

Ruitertraining te paard: individueel of met tweetal op afspraak op, in overleg, gekozen locatie

Presentatie flexchair en/of ruitertraining: voor groepen op, in overleg, gekozen locatie

 

Houding te paard en fysieke training van de ruiter

Aandacht voor de ruiter

Bij het rijden op een paard wordt veel aandacht geschonken aan de houding en het gaan van het paard, daarop word je ten slotte afgerekend in een proef. Al in de oude maar ook in de nieuwe geschriften wordt er steeds gewezen op het belang van een goede ruiterhouding. Toch blijkt steeds dat de aandacht voor de eigen houding het vaak verliest van de aandacht voor het paard.
Balans
In veel sporten is balans in de bewegingen de basis van goede prestaties. Blessures zijn vaak het gevolg van verstoring van de gebalanceerde beweging. Balans zou je kunnen voorstellen als een dynamisch evenwicht tussen twee tegenpolen. Een sporter speelt met die balans en probeert in balans het uiterste te bereiken. Controle over je balans leidt tot stabiliteit (zie verderop voor performance stability). Forceert de sporter zich om meer te bereiken dan in balans mogelijk is dan ontstaan er (over)spanningen. Kortdurend kan forceren wel een keer nuttig zijn maar het gevaar loert dat forceren een gewoonte wordt waarbij een goede techniek verloren gaat en de blessuregevallen toenemen.

Houding

De houding van de mens wordt bepaald door de vormen van het lichaam (meestal aanleg) en de spieren die met hun verschillende spanningen de gewrichten in bepaalde standen brengen en houden. De hele houding is natuurlijk afhankelijk van de omstandigheden waarin de mens verkeert. Of je te paard zit/staat, op een trampoline springt of door het losse zand ploetert maakt veel verschil in je houding. Hierbij gaat het dan vooral om de reactie van de mens met zijn lichaam op wisselende omstandigheden die resulteren in een bepaalde houding. De balans handhaven en aanpassen op een bewegend paard vraagt veel van het houdingsgevoel van een ruiter. Ga als geoefend ruiter nog maar eens naar een manege-les kijken, dan zie je nog eens hoe moeilijk je sport eigenlijk is.

Problemen

Ook veel gevorderde ruiters hebben die problemen met het handhaven van de balans in hun houding te paard. De belangrijkste problemen uiten zich dan in te holle lendenen, een bolle bovenrug, een knikkend hoofd, een schouder opgetrokken of een ingetrokken heup, te veel staan of te zwaar zitten. Het paard reageert weer op die onjuiste houdingen en de combinatie kan in een negatieve spiraal raken. De oorzaak ligt voornamelijk bij weinig of een onbewust verstoord houdingsgevoel. Vaak ontstaat dit door aangeboren scheefheid, niet goed aangeleerde gewoontes, ingeslopen verkeerde gewoontes, weinig kritisch op zichzelf, zich moeilijk laten corrigeren, lang gereden hebben op een asymmetrisch paard en ga zo maar door.

Remedie:

  • Blijf kritisch op je eigen houding, corrigeer jezelf en laat je corrigeren.
  • Gebruik een spiegel, maar leer vooral zelf voelen wanneer je lijf in balans is.
  • Zien en horen is beperkt, we hebben meer zintuigen zoals de oppervlakkige tast en het diepe gevoel voor houding en beweging. Doe je ogen eens dicht en voel je lijf, de aanraking, de spierspanning  en ontdek de wondere wereld van je tast en je gevoelszintuigen in de diepte. Varieer je houding en speel met je balans en voel wat voor effect dat op je paard heeft.
  • Neem tijdens het rijden regelmatig tijd voor de eigen houding.
  • Train naast het rijden je algemene fitheid (fitness, een andere sport of bv. hardlopen) en je performance stability.

Verandering

Eerst weet je van jezelf niet dat je houding nog niet goed genoeg is. Je bent het zo gewend geraakt, je bent dus onbewust en onbekwaam. Op het moment dat je beseft (of anderen je vertellen) dat een bepaalde gewoonte in je houding niet effectief is wordt je je er bewust van, maar nog steeds onbekwaam want je hebt het nog niet verandert. Dan ga je bewust aan het werk om veranderingen in te voeren en word je geleidelijk aan steeds bekwamer. Slijp je de nieuwe gewoontes zodanig in dat je het ook goed doet wanneer je er niet aan denkt dan ben je onbewust en nog steeds bekwaam. Dit mag je beschouwen als einddoel van een veranderingsproces want je hebt een nieuwe goede gewoonte aangeleerd en geautomatiseerd. Een voortdurend proces van verandering is noodzakelijk want er kan altijd nog wel iets beter. Elk paard gaat gemakkelijker lopen naarmate de berijder beter in balans is. Oefenen aan een betere balans in de houding heeft daarom altijd resultaat. Zie de uitdaging!.

Wanneer je je aandacht voor een bepaalde vaardigheid wil verbeteren kun je dit doen door jezelf een duidelijk doel voor ogen te stellen. Daarbij kun je voor je zelf steeds aandachtspunten nalopen die je richting dat doel sturen.

Wanneer het je houding betreft kun je bijvoorbeeld het doel stellen: een fiere dressuurhouding.

De volgende aandachtspunten zou je de revue kunnen laten passeren:

Door je steeds af te vragen hoe het voelt en wat je moet corrigeren oefen je het met aandacht rijden. De grootste fout die je kunt maken tijdens het rijden van een proef is denken aan de punten die je gaat krijgen of wat het publiek ervan vindt. Dit leidt de aandacht tijdens de proef af van goed paardrijden.

Wanneer je balans omschrijft als evenwicht tussen twee uitersten kun je dit gemakkelijk oefenen door de twee uitersten achtereenvolgend in te nemen en daarna een positie in het midden te zoeken. Wanneer je de uitersten kent hoef je deze niet in te nemen en kun je subtiel rondom het evenwichtspunt balanceren waardoor je een dynamische balans oefent. Elke houding is geschikt om mee te oefenen maar om bij de houding te paard te blijven kun je tussen de volgende uiterste bewegingen oefenen:

Wanneer je de uitersten kent en de balans ertussen probeer je stilstaand alle geoefende bewegingen in de middenstandstand te handhaven. Vanuit deze gebalanceerde houding kun je in stap gaan en andere overgangen maken en daarbij steeds afchecken of je op alle punten in staat bent de balans te handhaven. Veranker daarna je gevoel van een totale balans.

Een gebalanceerde houding van de romp geeft stabiliteit. Stabiliteit die nodig is om armen en benen onafhankelijke en duidelijke aanwijzingen aan het paard te kunnen geven zonder de balans te verstoren. De centrale stabiliteit (van zitbeen tot kop) kan worden geoefend met de methode van de “performance stability” (prestatie stabiliteit) die in vele sporten toepasbaar is en zeker bij de fysieke training van de ruiter. Hierbij worden spierketens en de coordinatie tussen de verschillende spierketens getraind. De toegenomen snelkracht en het uithoudingsvermogen van die ketens leiden tot een effectiever balanshouding, het langer kunnen volhouden van die houding en het sneller kunner corrigeren bij verstoringen.

Op het eerste gezicht is een goede houding simpel ware het niet dat veel ruiters niet overal even beweeglijk, sterk en gevoelig zijn.

 Veel mensen hebben…:

Hieruit volgt dat tijdens het oefenen kan blijken dat spierversterking of spierrekkingen noodzakelijk zijn om een goede houding mogelijk te maken.

Met voldoende lenigheid en spierkracht alleen ben je er echter nog niet. Ook het aanspannen en ontspannen van de juiste spieren op het juiste moment is een kunst op zich. Je moet kunnen voelen wat te gespannen en te los is en aanvoelen wat de juiste spanning is. En wat te denken van de coördinatie van verschillende bewegingen van armen en benen. De snelheid van reactie op veranderende omstandigheden is per persoon verschillend en zeer bepalend voor het handhaven van een goede houding. Sommige beginnende ruiters zijn zo traag dat ze hun balans niet vlug genoeg kunnen herstellen om te paard te blijven. Bij hogere niveaus is de snelheid van reactie doorslaggevend: hoe snel kun je corrigeren, balans herstellen en weer corrigeren en weer en weer….dat maakt de winnaar!

Veel overgangen maken vanuit een goede houding en dat steeds iets sneller en variëren.

Bijvoorbeeld: “wanneer je alleen stilstaand een goede houding kan aannemen ga je vaak herhalen: stilstaan, goede houding aannemen, naar stap met houding handhaven weer terug naar halt, houding corrigeren en weer in stap… Zo kun je op elk niveau, in elke gang en elk tempo oefenen, stapsgewijs van eenvoudig naar ingewikkeld en van langzaam naar snel.”

Ieder kan op zijn eigen niveau oefenen en verbeteren uitgaande van het feit dat elk paard zich gemakkelijker zal bewegen naarmate de berijder beter in balans is. Oefenen aan een betere balans in de houding geeft daarom altijd resultaat.



“De Praktijk – Een willekeurige greep uit praktische oefeningen”

1. Oefening van de aandacht:

  •   voel ik beide zitbeenknobbels in het zadel,
  •   is mijn onderrug niet te hol of te bol,
  •   duw ik mijn beide beugels evenveel verend naar beneden,
  •   staat mijn hoofd recht boven mijn romp,
  •   hangen mijn schouders losjes naast mijn romp
  •   liggen mijn kuiten op de goede plek
  •   voel ik een totale balans in mijn lijf

2. Oefenen van de balans in de houding:

  •    holle en bolle onderrug,
  •    op je tenen staan en door je hakken zakken,
  •    schouders strak naar achter trekken en schouders naar voren duwen,
  •    het hoofd naar voren en naar achteren schuiven,
  •    de bovenrug bol en overstrekt maken,
  •    met de knieen knijpen en deze los van het zadel houden,
  •    strakke vuisten en lossige handen,
  •    slap zitten en stijf staan.
  •    voorover en achterover leunen

3. Oefenen van de “prestatie-stabiliteit” (performance stability)

4. Wat te doen met problemen zoals:
  •   een bolle bovenrug die nauwelijks en zeker niet gemakkelijk gestrekt kan worden.
  •   te slappe buikspieren om het bekken achterover te kantelen om zo de rug bol te maken.
  •   te strakke heupbuigers waardoor de benen niet lang kunnen afhangen.

Lessen:

  • Individuele lessen
  • Groepsles met maximaal 3 personen
  • Korte cursus met uitleg en praktische oefeningen te voet en te paard
  • Powerpoint presentatie voor grotere groepen

Kosten:

  • De prijs hangt af van de plaats (reistijd) en de mate van noodzakelijke voorbereiding, zie verder onder tarieven.

Literatuur:

    • Centered riding

door Sally Swift, uitgever La rivière, Baarn isbn 90-384-10565

    • Ruiters & Rechters

deel 1 en 2 door Ernest van Loon, uitgever Zuidgroep bv Den Haag isbn 90-6248-079-9

    • Rijden met gevoel

door Mary Wanless, uitgever Bosch en Keuning, Baarn isbn 90-246-0483-4

    • Balance in der Bewegung

door Susanne von Dietze, uitgever FN verlag, Warendorf isbn 3-88542-258-1

    • Natuurlijk paardrijden

door Klaus Ferdinand Hempfling uitgever Tirion, Baarn isbn 90-5210-213-9

    • Training van ruiter en paard

door Lammert en Jet Haanstra uitgever Tirion natuur isbn 90-5210-413-1

    • Basis Rijkunst

door Anne Muller uitgever Tirion natuur isbn 90-5210-549-9
Personalia:

  • Hippische achtergrond: Orun commandantencursus, instructeur paardrijden gehandicapten.
  • Instructie gehad van onder andere: Ernest van Loon, Tineke Bartels, Johan Hamminga, Lammert Haanstra, Erica Janse en Leunus van Lieren.
  • Clinics bezocht van Richard Weis.
  • Actief Ruiter.

Wim de Looff, fysio- en manueel- therapeut.